شرکت مهندسین استیم آرمه

Steam Arme Engineering co

نکاتی در

مباحث کلیدی طراحی شبکه فاضلاب

مقدار فاضلاب

شبکه فاضلاب روش مناسب و قابل اعتماد برای دفع فاضلاب انسانی ،صنعتی و آبهای سطحی ناشی از  بارندگی می باشد.

 در طراحی فاضلاب یکی از پارامتر های تاثیر گذار در طراحی مقدار فاضلابی است که می بایست در دوره طرح توسط شبکه فاضلاب جمع آوری شود

با توجه به گسترش شهرها و افزایش جمعیت آنها، مقدار فاضلاب در مراحل مختلف عمر یک شبکه ی جمع آوری فاضلاب متفاوت است. برای طرح یک شبکه ی جمع آوری فاضلاب باید جمعیت شهر در مراحل گوناگون بهره برداری از شبکه از یک سو و عوامل مؤثر در مقدار تولید سرانه ی فاضلاب در مراحل  مختلف مدنظر قرار گرفته و مقدار فاضلاب خانگی  و صنعتی در هر مرحله محاسبه گردد.

«با تغییر وسعت شهرها و ضریب جریان سطحی در سال های آینده مقدار فاضلاب ناشی از آب باران در آنها تغییر می نماید».

مقدار فاضلاب در زمان بهره برداری شبکه فاضلاب به دو بخش زیر تقسیم می شود :

الف – آغاز بهره برداری از شبکه ی فاضلاب :

از ویژگی های این مرحله کم بودن مقدار فاضلاب می باشد. از این رو در این زمان شبکه ی طرح شده باید بتواند با مقدار فاضلاب جاری در آن وظیفه ی خود را بخوبی انجام داده و از نظر سرعت جریان و خطر ته نشین شدن مواد معلق نارسائیهائی را نشان ندهد.

ب – مرحله ی تکمیل ظرفیت شبکه های جمع آوری فاضلاب :

این مرحله باید همزمان با آغاز بهره برداری از مرحله ی دوم ساختمانی شبکه باشد مدت زمانی که برای تکمیل ظرفیت شبکه در نظر میگیرند را دوره ی طرح نیز می نامند .

تعیین جمعیت :

برای تعیین مقدار فاضلاب باید جمعیت  را در مراحل گوناگون عمر یک شبکه تعیین نمود،جهت تخمین جمعیت در آینده نخست باید دوره طرح را مشخص نمود.

روش های تعیین جمعیت :

روش حسابی یا روش خطی : در این روش ضریب رشد جمعیت به صورت خطی و یک نواخن محاسبه می شود.

معادله حسابی تعیین جمعیت

معادله حسابی تعیین جمعیت:

pn جمعیت در سال شروع بهره برداری

po جمعیت در سال nام

r ضریب رشد جمعیت بر حسب درصد در سال

n تعداد سال های مورد نظر

روش تصاعدی محاسبه رشد جمعیت : در این روش ضریب رشد انتخاب شده را به صورت تصاعدی در محاسبه جمعیت دخالت می دهیم.

روش تصاعدی محاسبه رشد جمعیت

معادله حسابی تعیین جمعیت:

pn جمعیت در سال شروع بهره برداری

po جمعیت در سال nام

r ضریب رشد جمعیت بر حسب درصد در سال

n تعداد سال های مورد نظر

روش رشد جمعیت با اهنگ کاهشی :  در این روش جمعیت در حالت اشباع خود،مد نظر قرار می گیرد و برمبنای آن ضریب رشد جمعیت تدریج بت گسترش شهر کاهش می یابد.

روش رشد جمعیت با اهنگ کاهشی

P1 و p2 جمعیت در زمانهای t1 و t2 می باشد.

Pmax جمعیت در حالت اشباع .

روش ترسیمی مقایسه ای : در روش ترسیمی مقایسه ای برای اندازه گیری و پیش بینی جمعیت و پیش بینی، جمعیت آینده ی شهری ماننده D  و آمار گذشته ی افزایش جمعیت چند شهر دیگر مانندهA،B،C که از نظر عوامل موثر در افزایش جمعیت ماننده شهر مورد نظر بوده اند استفاده می شود.

روش ترسیمی مقایسه ای

نمونه جدول نرخ رشد جمعیت:

نام شهر

سال

1365

1370

1375

1380

1385

1390

1395

1400

1405

شهریار

22.433

32.446

40.079

48.762

57.914

67.792.

78.589

90.225

103.584

ملارد

20.788

43.323

87.968

104.984

125.292

148.000

171.573

196.976

226.141

شهرک مارلیک

1.772

4.596

11.649

25.000

40.000

45.923

49.221

54.344

60.000

دوره طرح : دوره طرح عبارت از شماره سال هایی که در طراحی هرقسمت از تاسیسات از زمان آغاز بهره برداری از طرح تا دستیابی به شرایط پیش بینی شده در آن در نظر گرفته می شود.

باتوجه به رابطه مستقیم مصرف آب با تولید فاضلاب می بایست مصرف رانه فاضلاب در شرایط موجود ،میان مدت و دراز مدت محاسبه و در زمان طراحی شبکه فاضلاب لحاظ گردد.

جدول زیر نمونه مصرف سرانه در وضعیت موجود می باشد.

نوع مصرف سرانه

مقدار مصرف سرانه لیتر/نفر/روز

سرانه خانگی بدون فضای سبز

106.1

سرانه فضای سبز خانگی

4

سرانه فضای سبز عمومی

2.2

سرانه عمومی

10

سرانه صنعتی و تجاری

25

تلفات

36.1

کل سرانه آب

183.4

این جدوال می بایست برای برای میان مدت و پایان مدت طرح نیز تهیه گردد.

پیش بینی تراکم در دوره طرح:

بنا به تقسیمات محدوده پروژه ، گزارش طرح هادی ، مساحت نواحی و اطلاعات آماری تراکم جمعیت جدول پیش بینی وسعت و تراکم در محله های مختلف طرح تهیه می گردد ماننده جدول زیر.

 

محله

1380

1395(میان مدت)

1405(درازمدت)

وسعت

(هکتار)

جمعیت

(نفر)

تراکم

(نفر در هکتار)

درصد

(جمعیت به کل)

وسعت

(هکتار)

جمعیت

(نفر)

تراکم(نفر در هکتار)

درصد

وسعت

(هکتار)

جمعیت

(نفر)

تراکم

(نفر در هکتار)

درصد

2,1

1

89

9.167

103

18.7

89

13.350

150

17

89

15.014

169

14.5

2

82

7.462

91

15.3

82

12.300

150

15.6

82

13.448

164

13

3

51

5.253

103

10.7

51

6.630

130

8.4

51

9.945

195

9.6

4

82

6.724

82

13.8

82

9.266

113

11.8

82

11.480

140

11.1

5

98

7.252

74

14.8

98

9.310

95

11.8

98

11.760

120

11.4

6

37

3.700

100

7.6

37

4.477

121

5.7

37

5.846

158

5.6

جمع

439

39.588

90

80.9

439

55.333

126

71

439

67.520

154

65.1

مقدار فاضلاب خانگی بستگی زیادی به وضعیت موجود آبرسانی  و مصرف آب داردکه زمان طراحی شبکه  فاضلاب باید به عامل ها و ضرایب آن توجه نمود.

جدول زیر نمونه وضعیت آب رسانی در منطقه شهریار می باشد.

ردیف

موضوع

شهریار

ملارد

مارلیک

1

تعداد چاه در مدار

7

11

4

2

ظرفیت آبدهی

15 الی 65

20 الی 54

30

3

تعداد مخازن زمینی

3

1

1

4

ظرفیت کل مخازن زمینی

7600

1600

500

5

تعداد مخازن هوایی

2

7

2

6

ظرفیت کل مخازن هوایی

250

480

80

7

جنس لوله های شبکه توزیع

آزبست-پلی اتیلن-فولاد

آزبست-پلی اتیلن-فولاد

آزبست-پلی اتیلن-فولاد

8

قطر لوله

متفاوت

متفاوت

متفاوت

9

تعداد انشعابات مجاز

8.208

17.959

11.230

10

تعداد انشعابات غیر مجاز

275

27

11

طول شبکه موجود

393

82

8.6

12

طول خطوط انتقال

19

ناچیز

ناچیز

ضریب تبدیل آب

اجرای شبکه فاضلاب با توجه به شرایط محدوده پروژه انتخاب می شود،با توجه به کار خانه های داخلی تولید کننده لوله های پلی اتیلن و پروپلیپیلن اغلب از این لوله ها در احداث شبکه های فاضلاب استفاده می شود و انتخاب نوع حفاری (نقبی،ترانشه باز،و مکانیزه) به چند عامل ماننده مشخصات ژئوتیکنیکی خاک منطقه، سطح تراز آب زیر زمینی، شرایط ترافیکی محدود پروژه و تاسیسات زیر زمینی محدوده پروژه و… بستگی دارد.

آمیخته شدن آب باران با فاضلاب خانگی

در اثر اتصال غير مجاز ناودان های آب باران به شبکه ی فاضلاب خانگی و نیز از راه دریچه های آدم رو در کف خیابان ها مقداری از آب باران وارد شبکه ی فاضلاب خانگی در سیستم شبکه های مجزا می گردد. مقدار آب بارانی که از راه دریچه های آدم روهاوارد شبکه ی فاضلاب خانگی در سیستم مجزا می گردد، بسته به شمار سوراخهای موجود در دریچه های نامبرده و شدت رگبارهای بارندگی برای هر دریچه از 0.1 تا 0.3 لیتر در ثانیه تغییر میکند. مقدار کل آب بارانی که در سطح شهر بدین ترتیب وارد شبکه ی فاضلاب خانگی می شود بسته به سطح فرهنگ مردم و شکل ساختمانی شبکه بین ۱۰ تا ۳۰ درصد فاضلاب خانگی تغییر می کند.

ضریب بهره برداری از شبکه ی جمع آوری فاضلاب

برای محاسبه ی مقدار فاضلاب باید توجه داشت که به علل اقتصادی و فنی ممکن است برخی از خانه های شهر در مرحله های گوناگون بهره برداری از شبکه داوطلب گرفتن انشعاب فاضلاب نگردند. عواملی که ممکن است موجب این بی علاقگی گردد عبارتند از زیاد بودن هزینه اتصال شبکه ی فاضلاب درون ساختمان به فاضلاب شهر و گاهی لزوم خراب کردن بخش هائی از ساختمان و حتی وجود اشکال های فنی قبیل سوار نشدن فاضلاب برخی طبقه ها به شبکه فاضلاب شهر و نیاز به پمپاژ در برخی ساختمان ها می باشند.

*** توجه به ضریب بهره برداری از شبکه و انتخاب درست آن به ویژه از نقطه نظر تعیین کمترین سرعت فاضلاب در مراحل نخستین بهره برداری بسیار لازم می باشد.

مقدار ضریب بهره بردای برای شهرهای ایران تابع عامل های زیر است:

الف – نوع زمین از نظر ضریب تراوائی (ضریب نفوذپذیری) و قدرت زهکشی آن.

 ب – عمق سطح آب زیرزمینی.

ج – سطح زندگی مردم  و مبلغ حق انشعابی که سازمان آب و فاضلاب شهر دریافت می کند.

 د. سطح فرهنگ مردم.

ردیف

زمین منظقه

ضریب بهره بردار

 

مرحله نخست بهره برداری

مرحله دوم بهره برداری

1

زمین فاقد آبکشی،باسطح آب زیر زمینی بالا

70% الی 90%

80% الی 100%

2

زمین های آبکش و عمق سطح آب زیر زمینی بالا

50 % الی 70 %

70% الی 90%

3

شهرها وشهرکهای تازه ساز با پیش بینی اگو

90%

100%

نوسانهای مقدار فاضلاب

  • علت تولید نوسانات فاضلاب همانا نوسانات مصرف آب می باشد.
  • نوسانات می تواند به صورت فصلی، ماهیانه، هفتگی، روزانه و ساعتی باشد.
  • نوسانات ساعتی نقش مهمی در طراحی شبکه های فاضلاب رو دارد.
  • سرعت جریان فاضلاب باید بیش از مقداری باشد که امکان ته نشینی مواد به وجود آید.
  • میزان نشتاب ورودی به فاضلاب روها تقریباً ثابت است.
  • آب باران غیر مجاز در مواقع بارندگی حداکثر خواهد بود.
  • پیک اول تولید فاضلاب اوایل صبح می باشد.
  • پیک دوم تولید فاضلاب اوایل شب می باشد.
  • تعداد جمعیت و نوسانات تولید فاضلاب با یکدیگر نسبت عکس دارند.

نشتاب

مجموعه آب های ورودی به فاضلاب روها که از طریق اتصالات، شکستگی ها و پوسیدگی ها، دیواره آدم روها و محل اتصال انشعابات منازل به شبکه وارد می گردد را نشتاب گویند.

 در محاسبه حداکثر دبی موجود در فاضلاب روها باید این موارد نیز در نظر گرفته شود.

  • سطح آب های زیر زمینی
  • عمر شبکه
  • جنس آدم روها
  • کیفیت اجرای لوله گذاری
  • تراکم جمعیت
  • طول شبکه
  • قطر لوله های فاضلابرو
  • جنس لوله های فاضلابرو
  • مساحت تحت پوشش شبکه
  • شرایط خاک

واحدهای میزان نشتاب

  • متر مکعب در روز به ازاء هر میلی متر قطر لوله در هر کیلومتر طول آن
  • متر مکعب در روز در هکتار
  • لیتر در ثانیه در هکتار
  • متر مکعب در کیلومتر طول لوله در روز

جمعیت معادل

با توجه به ویژگی فاضلاب های صنعتی و تفاوت بسیار زیاد کمیت و کیفیت آنها با یکدیگر،معمولاً برای محاسبه و طراحی واحد های مختلف تاسیسات فاضلاب صنایع از جمعیت معادل استفاده می شود.

جمعیت معادل جمعیتی است فرضی که فاضلاب آنها یا از شدت آلودگی و یا حجمی برابر فاضلابی باشد که جهت یک واحد تولید شده در یک صنعت بخصوصی ایجاد می شود .

با کمک جمعیت معادل می توان فاضلاب برخی از صنایع واقع در درون شهرها را در صورتی که مواد سمی به همراه نداشته باشند با اضافه کردن جمعیت معادل آنها به جمعیت شهر در محاسبه ی تاسیسات فاضلاب آن شهر دخالت داد.

مقدار فاضلاب های ناشی از بارندگی

بطور معمول مقداری از آب باران روزانه از طُرُق مختلف وارد شبکه های فاضلاب می شوند که به آنها آب باران غیر مجاز می گویند.

  • نفوذ ناپذیر بودن زمین در منطقه و عدم امکان حفر چاه جاذب.
  • بالا بودن سطح آب های زیر زمینی در بعضی مناطق مانع حفر چاه جاذب می باشد.
  • عدم وجود سیستم جمع آوری آب های سطحی در سطح شهر.
  • وجود ساختمان های قدیمی در بافت های قدیمی شهر.

مقدار فاضلاب های ناشی از بارندگی

محاسبه دبی سیلاب

Q دبی سیلاب بر حسب متر مکعب در ثانیه

C ضریب رواناب که با توجه به نوع پوشش سطوح و معابر متفاوت است.

I شدت بارندگی بر حسب میلی متر در ساعت.

A مساحت حوزه بر حسب هکتار.

شدت بارش

مطالعات انجام شده در شهر تهران معادله زیر را برای تعیین شدت بارش مشخص نموده اند:

شدت بارش

I شدت بارندگی بر حسب میلیمتر در ساعت

t مدت زمان بارش بر حسب دقیقه

در مورد سایر شهرها باید با مراجعه به سازمان هوا شناسی منطقه نسبت به اخذ معادلات و یا نمودارهای مربوطه اقدام نمود.

ضریب رواناب (C) :

این ضریب تعیین کننده مقدار آب بارانی است که بر روی سطح زمین جریان یافته.

*** عامل اصلی تعیین مقدار این ضریب جنس سطح می باشد.

ضریب رواناب (C) :

A مساحت منطقه

C ضریب رواناب برای هر منطقه

Cm ضریب رواناب متوسط برای کل حوزه آبریز

اگر اطلاعات کافی در زمینه مساحت مناطق مختلف در دسترس نباشد می توان C را بطور متوسط برابر با شصد و پنج صدم الی هفت دهم در نظر گرفت.

فرمول های محاسبه دبی در سال مقصد دوره طرح:

شبکه فاضلاب باید جوابگوی شرایط فعلی و آینده باشد. لذا ظرفیت تولید فاضلاب در هر دو شرایط بایست مشخص گردد.

فرمول های محاسبه دبی در سال مقصد دوره طرح

مباحث مهم :

حداقل سرعت جریان فاضلاب

  • حداقل سرعت جهت جلوگیری از رسوب گذاری می باشد.
  • کاهش سرعت و رسوب گذاری می تواند موجب تولید گاز خورنده و خوردگی لوله شود.
  • سرعت حرکت فاضلاب باید به حدی باشد که باعث شستشوی لوله گردد (سرعت خودشویی).
  • جهت جلوگیری از رسوب مواد آلی سرعت حداقل 0.3 متر بر ثانیه می باشد.
  • جهت جلوگیری از رسوب شن و ماسه سرعت حداقل 0.6 الی 0.75 متر بر ثانیه می باشد.
  • درصورتی که سرعت حرکت فاضلاب در سال های اول بهره برداری کم باشد شستشوی مصنوعی شبکه لازم است.
  • درصورتی که ارتفاع رسوبات در لوله 25 درصد قطر لوله باشد، شستشو ضروری است.
  • یکی از روش های متداول در طراحی شبکه استفاده از سرعت خودشویی می باشد.
  • در طول شبانه روز حداقل یک بار با توجه به تغییرات دبی سرعت باید به حد خودشویی برسد.
  • سرعت خودشویی در حالت غیر بارانی و برای سال اول مابین 0.6 الی 0.75متر در ثانیه می باشد.
  • در مناطق کم شیب و در سال اول بهره برداری ممکن است سرعت خودشویی تامین نگردد لذا شستشوی دوره ای تا رسیدن به دبی تامین کننده سرعت خودشویی الزامی است.
  • در برخی کشورهای اروپایی سرعت خودشویی را بر اساس دبی متوسط جریان برابر با  0.5 متر بر ثانیه درنظر میگیرند.

حداقل سرعت جریان

سرعت خود شویی مناسب در ایران 0.5 متر بر ثانیه با احتساب دبی حداکثر می باشد.

در مواقعی که عمق لوله بیش از حد معمول گردد می توان از سرعت 0.3 در ثانیه و با انجام شستشوی مصنوعی در نظر گرفته می شود.

در طراحی شبکه های درهم سرعت خود شویی مابین 0.9 الی 0.75 متر بر ثانیه در نظر گرفته می شود.

حداکثر سرعت در سیستم های جمع آوری فاضلاب

ü      سرعت حداکثر به همان میزان سرعت حداقل مهم است.

ü      سرعت بیش از حد باعث فرسایش و سائیدگی می گردد.

ü      تلاطم ناشی از سرعت زیاد منجر به خروج گاز سولفید هیدروژن و خوردگی لوله می شود.

ü      حداکثر سرعت مجاز در شبکه جمع آوری به جنس لوله بستگی دارد.

ü      لوله های بتنی فرسایش پذیرتر بوده و سرعت حداکثر کمتری را نسبت به پلی اتیلن و سفال دارند.

ü      حداکثر سرعت مجاز برای لوله های بتنی 3.5 متر در ثانیه است.

ü      حداکثر سرعت مجاز برای لوله های پلی اتیلن، فایبرگلاس و سفالی برای شرایط دبی حداکثر فاضلاب و شرایط بارانی در پایان دوره طرح 5 متر بر ثانیه است.

حداقل عمق لوله های جمع آوری فاضلاب

  • عمق لوله باید در حدی باشد که فاضلاب زیرزمین ها بطور ثقلی جمع گردد.
  • ساختمان هایی که بیش از یک طبقه زیر زمین دارند باید از پمپاژ استفاده کنند.
  • مطالعات در تهران نشان داده است که حداقل عمق لازم برای جمع آوری فاضلاب زیرزمین ها 2.65 متر است.
  • در شهرهای فاقد زیرزمین مسکونی عمق سایر تاسیسات شهری چون لوله های آب ملاک عمل قرار می گیرد.
  • لوله های فاضلاب بایست حداقل 0.5 متر پایین تر از لوله آب و با فاصله حداقل 3 متر قرار گیرد.
  • بطور معمول درصورت عدم وجود زیرزمین مسکونی حداقل عمق 1.8 الی 2 متر در نظر گرفته می شود.
  • در صورت عدم امکان رعایت فاصله افقی 3 متر باید حتماً فاصله عمودی 0.5 متر ملاک عمل گرفته شود.
  • در کوچه های پر پیچ و خم با توجه به عمق سایر تاسیسات شهری حداقل عمق 1.5 متر نیز در نظر می گردد.

حداقل شیب فاضلاب روها

  • شیبی که سرعت حداقل یا سرعت خودشویی را در سال اول بهره برداری تامین نماید.
  • حداقل شیب تابعی از قطر فاضلابرو می باشد.
  • هرچه قطر فاضلابرو افزایش یابد حداقل شیب کاهش می یابد.
  • درصد پرشدگی نیز در تعیین حداقل شیب مورد نیاز فاضلابروها موثر است.
  • با توجه به مطالب فوق در یک قطر مشخص نیز با توجه به درصد پر شدگی حداقل شیب متفاوت خواهد بود.
  • افزایش ضریب زبری لوله نیز باعث افزایش حداقل شیب میگردد و برعکس.

حداقل شیب فاضلاب روها در اقطار بزرگ

  • در قطرهای بسیار بزرگ شیب را 0/8 در هزار و یا 8 در 10000 هزار پیشنهاد می دهند.
  • در عمل اجرای اینچنین شیب دقیقی بسیار مشکل و در برخی موارد غیر ممکن است.
  • لذا توصیه می گردد حداقل شیب اجرایی در لوله های بزرگ از 1 در هزار متر کمتر در نظر گرفته نشود.

حداکثرشیب فاضلاب روها

  • حداکثر شیب فاضلابروها شیبی است که سرعت فاضلاب در مواقع حداکثر جریان در سال مقصد از حد تعیین شده فراتر نرود.
  • بنابر این حداکثر شیب مورد نیاز در فاضلابروها تابعی از قطر لوله، دبی فاضلاب و درصد پرشدگی آن می باشد.

حداقل قطر فاضلاب روها

  • دلیل تعریف حداقل قطر فاضلابرو، جلوگیری از انسداد آن توسط ورود اجسام درشت است.
  • انتخاب حداقل قطر مستقل از دبی فاضلاب و جمعیت تحت پوشش می باشد.
  • تجربه نشان داده گرفتگی لوله ها در قطر حداقل 200 میلیمتر بسیار اندک است.
  • از طرف دیگر کوچک ترین قطر قابل استفاده به عنوان فاضلابرو باید از قطر انشعاب آب منازل بزرگتر باشد.
  • لازم به ذکر است که متداولترین قطر انشعاب منازل 150 میلی متر است.
  • با توجه به مطالب فوق بهترین گزینه برای حداقل قطر فاضلابرو 200 میلیمتر است.
  • در کوچه هایی که احتمال ساخت آپارتمان های بلند در آن می باشد حداقل قطر را می توان 250 میلیمتر درنظر گرفت، زیرا اختلاف هزینه این دو تنها 5 درصد می باشد.
  • در روستاها حداقل قطر را می توان 160 میلی متر در نظر گرفت.

درصد پرشدگی فاضلاب روها

  • با توجه به اینکه برآورد دقیق پارامترهای طراحی در آینده ممکن نیست لذا فاضلابروها در شرایط دبی حداکثر بایست به صورت غیر پر جریان یابد تا ضریب اطمینانی در زمینه انتقال مناسب فاضلاب حتی درصورت وجود مقدار فاضلابی بیش از حد پیش بینی شده وجود داشته باشد.

درصد پرشدگی فاضلاب روها

در معادله فوق D قطر لوله و H ارتفاع فاضلاب جاری شده در لوله می باشد

ضریب بهره برداری از شبکه:

از لحاظ تعریف ضریب بهره برداری از شبکه برابر است با جمعیت متصل به شبکه به کل جمعیت.

ضریب بهره برداری از شبکه

طراحی هیدرولیکی فاضلابروها

ضریب مانینگ

این ضریب به جنس لوله بستگی دارد:

  • لوله های بتنی: 0.013 تا 0.015
  • لوله های پلی اتیلن و PVC: 0.011 الی 0.012
  • لوله های سفالی: 0.011 الی 0.012
  • لوله های فایبرگلاس: 0.01 الی 0.011

ضریب مانینگ

شعاع هیدرولیکی عبارتند از نسبت سطح مقطع لوله به محیط خیس شده.

چون لوله های فاضلاب معمولاً دایره ای شکل هستند لذا در حالت پر شعاع هیدرولیکی آن می تواند اینگونه محاسبه شود:

شعاع هیدرولیکی