شرکت مهندسین استیم آرمه

Steam Arme Engineering co

مشخصات فنی جهت اجرای خطوط فاضلاب

1- استعلام تاسیسات

موقعیت تاسیسات زیر زمینی از دارات و شرکت های خدماتی استعلام می گردد که در زمان حفاری از ایجاد هر گونه خسارت به این گونه تاسیسات خودداری به عمل آید. پرداخت خسارت وارده به هر گونه تاسیسات اعم از آب و برق و تلفن و گاز و معمولاً بر عهده پیمانکار اجرای بوده .

پیمانکار موظف است  قبل از شروع عملیات حفاری با شرکتهای خدماتی فوق تماس و درخواست اعزام نماینده مطلع از محل تاسیسات را بنماید.

2- مجوز حفاری

پیمانکار اگر در سطح شهر و یا محل های عموی کار می کند مکلف است ازنهادهای ذیربط( شهرداری مناطق مختلف ،راه داری و…) مجوز اخذ و در برگه ها ی مجوز طول مجاز حفاری، مدت زمان لازم جهت اجرا مشخص گردیده.

تاخیر در زمان اجرا معمولاً شامل پرداخت دیر کرد مطابق مصوبات هیئت وزیران می گردد.

3- اقدامات لازم جهت اجرا

قبل از هر گونه اقدامی در جهت حفاری کانالها و مسیر لوله گذاری پیش بینی های ذیل را انجام داده باشد.

3-1. تجهیزات لازم جهت حفاظت کارگاه نظیر تهیه نیوجرسی، احداث دیوار آجری، تهیه و نصب درابست و برابر با توافقات قبلی انجام شده با راهنمائی و رانندگی، کمیسیون حفاریها و دستورالعمل دستگاه نظارت .

3-2. تخمين خاک لازم جهت حمل به دپوی موقت و پیش بینی کامیون لازم جهت انتقال خاکها .

3-3. مشخص نمودن محل دپو مصالح خاکی .

3-4. تهیه تجهیزات لازم روی کانال به منظور فراهم نمودن شرایط عبور و مرور عابرین.

3-5.  تهیه و فراهم نمودن چراغ خطر جهت نصب در محلهای مناسب مسیر لوله گذاری .

3-6.  تهیه کلاه و کفش ایمنی و سایر ملزومات شرکتهای گاز، مخابرات و برق

3-7.  هماهنگی با نماینده شرکتهای خدماتی جهت حضور در محل و کنترل تاسیسات زیرزمینی بلاخص شرکت های گاز،برق،مخابرات .

3-8. اقدام به حفاری کانالها پس از فراهم نمودن کلیه تمهیدات لازم .

4- عملیات حفاری :

4-1.ابتدا بایستی مسیر لوله گذاری مشخص و سپس با استفاده از کاتر، طرفین کانال و منهولها را در صورت آسفالت بودن مسیر کاتر زنی گردد.

4-2. چگونگی عملیات حفاری ( نقبی، ترانشه، میکرو تونلینگ و … )می بایست به تاید کار فرما و یا مهندس ناظر پروژه براساس مفاد قرار داد برسد.

3 -4. آسفالت و مصالح نخاله ناشی از حفاری بایستی بلافاصله به دپو شهرداری و یا محلی که براساس توافق  انجام شده با کار فرما صورت گرفته شده انتقال یابد.

4-4.خاک ناشی از حفاری نیز بایستی با توجه به منطقه طرح در محل دپو و یا به دپوی موقت انتقال یافته سپس جهت پر نمودن کانال بارگیری، حمل و انتقال یابد.

4-5.در صورتیکه خاک محل جهت تهیه و اجرای خاك سرندی مناسب نباشد، بایستی خاک مناسب مورد نیاز را تهیه و اجرا نماید. ضمنا مصالح زیر و اطراف و روی لوله تا ارتفاع ۳۰ سانتیمتر با مصالح شن شکسته با دانه بندی تا ۱۹ میلیمتر  پر می شود.

 

4-6.در صورتیکه خاک محل جهت پر نمودن کانال مناسب نباشد تأمین خاک مناسب (مخلوط رودخانه ای و مصالح درشت دانه) جهت این منظور می بایست پیش بینی و انجام شود.

5- عملیات لوله گذاری با لوله های بتنی،فیبر گلاس و پلی اتیلن فاضلابی و P.P

5-1.بارگیری و حمل لوله،متعلقات و اتصالات به پای کار، باراندازی ، ریسه کردن در کنار ترانشه و محل نصب، تمیز کردن مسیر لوله گذاری با وسایل مکانیکی و انجام کارهای نقشه برداری لازم .

5-2. برش آسفالت مسیر لوله گذاری با استفاده از کاتر و تخریب هر نوع مصالح در مسیر لوله گذاری .

5-3. حفر ترانشه با هر نوع وسیله مکانیکی و دستی تا عمق مورد نظر .

5-4. ریزش برداری در صورت لزوم .

5-5. سپر کوبی چوب بست و حفاظت مسیر لوله گذاری در صورت لزوم .

5-6. شیب بندی و تسطیح کف ترانشه، تلمبه زنی و تخلیه آبهای سطحی ریختن و پخش خاك سرندی، آب پاشی، کوبیدن، داخلی ترانشه (در صورت لزوم).

5-7. حفاظت کامل داخل لوله از ورود هر گونه مواد خارجی، قراردادن لولها واتصالها درون ترانشه و نصب آنها .

5-8. خاک ریزی اطراف و روی لوله درون ترانشه، با شن شکسته .

5-9. آزمایش هیدرولیکی خط لوله طبق مشخصات فنی، شامل پر کردن و تخلیه، به طوریکه پس از تخلیه، خط لوله عاری از هر گونه رسوب و مواد زاید باشد.

5-10. پخش و کوبیدن شن شکسته زیرو و روی لوله با وسایل دستی تا تراکم مورد لزوم طبق مشخصات فنی، پر کردن ترانشه تا سطح زمین با تراکم ۸۵ درصد با خاک حاصل از خاکبرداری (خاکریز نهایی) پخش خاکهای اضافی و سایر عملیات تکمیلی لازم .

5-11. تهیه خاک مناسب از خارج از کارگاه برای آن قسمت از مسیر که خاک حاصله از حفاری ترانشه برای استفاده مناسب نباشد و ریختن و پخش آن در داخل ترانشه .

5-12. نحراف آب و بتن ریزی دور لوله در قسمتهایی از مسیر که لوله از داخل رودخانه یا آبرو عبور می کند.

5-13. بتن ریزی زیر لوله، پشت بندها، زانویی ها و سایر محلهائی که نیاز به بتن ریزی دارد .

5-14. تهیه و نصب علایم مورد نیاز(تابلو مار کر) برای تعیین نوع و موقعیت، تجهیزات خط انتقال روی لوله.

5-15. پر کردن لایه به لایه ترانشه تا سطح زمین، آب پاشی و کوبیدن هر لایه تا تراکم مورد قبول ادارات و  سازمانهای مرتبط، با خاک حاصل از خاکبرداری (خاکریزی نهایی) در قسمتهایی که تراکم کانال مورد نیاز باشد.

عملیات لوله گذاری به روش معمول

کلیه عملیات اجرائی بایستی از بالا دست بطرف پایین دست آغاز گردد.لیکن عملیات لوله گذاری حد فاصل دو منهول از پایین دست به بالا دست اجرا می گردد (SOCKET) . در مورد لوله های دارای سوکت در هر مرحله عمليات حفر ترانشه ( یا تونل) و لوله گذاری و سایر عملیات اجرائی مرتبط با آن باید بنحوی هماهنگ و تنظیم گردند که از باز بودن ترانشه برای مدت زیاد جلوگیری بعمل آید.

نکات مهمی که باید در حین عملیات حفاری به روش ترانشه رعایت شوند :

ترتیب اجرای طرح شبکه فاضلاب بایستی از پایین دست شبکه شروع گردیده و به سمت نقاط ارتفاعی بالاتر خاتمه یابد . در چنین شرایطی امکان زهکشی ترانشه وجود دارد . باید توجه داشت که به هیچ وجه آب در داخل فاضلابروها جاری نگردد، مگر آنکه اتصال لوله ها قبلا کامل و محكم شده و لوله ها در جای خود محکم و تثبیت شده باشند.

*** با توجه به این که احتمال امکان ریزش دیواره ترانشه ها وجود دارد و همچنین خطرات ناشی از رفت و آمد در ترانشه ها غير قابل اغماض می باشد ، لذا این مسئله که حفر ترانشه در طول زیاد انجام نگیرد حائز اهمیت می باشد از نظر ایمنی.

*** هنگام حفاری ترانشه طرفین به عرض 40 سانتیمتر پاک و عاری از هرگونه مصالح و خاک ناشی از حفاری باشد.

*** پس از خاتمه عملیات حفاری،کف ترانشه با توجه به عمق و شیب نقشه بایستی دقیقاً میخکوبی شود و رقوم کف فاضلابرو ها طبق نقشه های اجرایی باشد.

حفاری تونل به روش سنتی

کلی ترتیب چگونگی عملیات لوله گذاری به روش تونل سنتی بشرح زیر می باشد:

– مشخص نمودن مسیر فاضلابرو و محل چاهکهای دسترسی .

– تخریب روسازی و زیر سازی محل ایجاد چاهکها متناسب با ابعاد آنها (در صورت موجود بودن).

– حفر میل چاهکهای دسترسی .

– حفر تونل مطابق نقشه های اجرایی.

– رگلاژ و کنترل شیب کف مطابق با نقشه های اجرایی .

– کنترل مجدد شیب کف.

-حمل لوله ها بداخل تونل و نصب آنها.

 – پر کردن اطراف و روی لوله تا تاج تونل با مصالح مناسب طبق مشخصات نقشه های اجرایی .

– پر کردن چاهکهای دسترسی و زیرسازی و روسازی مجدد محلهای حفاری شده طبق مشخصات فنی .

– مقاطع تونلهای حفاری شده برای لوله ها به اقطار مختلف مطابق ابعاد ارائه شده.

– حداکثر فاصله بین چاهکهایی که به منظور تهویه ، حفاری ، حمل مصالح و پر کردن تعبیه می شود باید حداکثر بین ۵ متر باشد.

– تونل حفاری شده بین دو آدم رو کاملا مستقيمة و فاقد هر گونه انحرافی است.

– بایستی دقت کرد که خاکبرداری از عمق لازم بیشتر نباشد. اگر تونلها عمیق تر از حد لازم کنده شوند ، عمق اضافی بایستی بوسیله شن و ماسه دانه بندی شده بدون سنگ و شن درشت پر شوند.

– به فاصله ۴۰ سانتیمتر اطراف چاهکها و آدم روهای حفاری شده باید عاری از هرگونه مواد و مصالح مزاحم باشد .

– پس از تکمیل پر کردن ترانشه و چاهکها ، خاکهای اضافی بایستی بلافاصله به محلی که واحد نظارت تعیین  شده حمل و تخلیه گردد.

– برای جلوگیری از ریزش و ایجاد خطر برای کارگران دیواره ها و سقف تونل بایستی بطور کامل و متناسب با شرایط و جنس و بافت زمین و با کیفیت لازم و طبق قرارداد مهار و چویست گردد.

 – در خصوص محفاظت سقف تونلها ، استفاده از چوب گرد (تراورس) مناسب و مقاوم و با قطر حداقل ۳۵ سانتیمتر می باشد و چوب مصرفی بایستی از نوع چوب روسی باشد.

حفاظت لوله ها

حفاظت کامل لوله ها ، از ورود هر گونه مواد خارجی ، قراردادن لوله ها و اتصالیها درون ترانشه و نصب آنها با رعایت شیب لازم از مواردی است که حتما به آن باید توجه نمود.

عملیات بتن ریزی در بستر سازی لوله ها

– عملیات بتن ریزی در بستر سازی لوله ها بطور کلی در لوله های با عمق بیش از 4.5 ۵ متر بستر سازی و ریختن بتن (c16) تا ۱۰ سانتیمتر روی لوله ضروری است.  و در بعضی از طراحی ها  دیده شده پس از رگلاژ کف ترانشه و یا تونل عملیات بتن ریزی مربوط به بستر زیر لوله انجام پذیرد.

رعایت موارد زیر جهت بتن ریزی در لوله گذاری الزامی می باشد :

ساخت و اجرای بتن برای کف ترانشه، تونل و آدم روها می بایستی با دستگاه بتن ساز ساخته شود.

-ساخت هرگونه بتن با دست ممنوع است.

– عرض مورد نیاز و ضخامت بتن کف ترانشه (مگر) مطابق دتایلهای زیر می باشد.

عرض حفاری ترانشه نسبت به سایز لوله
عرض حفاری ترانشه نسبت به سایز لوله
جزییات حفاری ترانشه در شبکه فاضلاب

– در ساخت بتن نسبت اختلاط شن و ماسه و آب مطابق آئین نامه بتن ایران (آبا) و میزان سیمان مصرفی مشخصات حاضر مطابق مشخصات فنی درج شده در مبحث (۴-۳-۲) می باشد. بطور معمول نسبت اختلاط ۱۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب سیمان ضد سولفات تیپ ۵ در متر مکعب برای بتن مگر می باشد. استفاده از هر نوع سیمان غير از سیمان تیپ ۵ اکیدا ممنوع می باشد.

– بتن ریزی در بسترهای با تراکم کم اکیدا ممنوع بوده .

– عملیات ریختن بتن مگر در عمقهای زیاد بیش از دو متر می بایستی حتما توسط شوت بتن صورت پذیرفته و عملیات بتن ریزی باید بگونه باشد که در هنگام بتن ریزی خاک دیواره ترنشه و یا تونل با بتن اختلاط . نگردد.

– به منظور مخلوط نشدن بتن با موارد خارجی و جلوگیری از اتلاف مصالح نگهداری بتن آماده می بایستی برروی ورقهای آهنی و یا بر روی سطوح کاملا تمیز انجام گیرد.

– بتن اجرا شده در حدفاصل طول مسیر بین دو آدم رو الزاما بایستی بصورت یکپارچه انجام شود.

– کنترل شیب بتن زیر لوله قبل از عملیات لوله گذاری می بایست صورت پذیرد.

– سطح بتن ریخته شده بایستی کاملاً صاف ومقطع بتن کاملاً پ و فاقد هرگونه فضای خالی باشد.

تست تراوش و نشت یابی لوله

پس از انجام لوله گذاری و قبل از اجرای لایه 30 سانتیمتر روی لوله (خاک سرندی یا نخودی) آزمایش تراوش و نشت یابی می بایست انجام پذیرد.

پر کردن ترانشه و چاهکها در تونل بروش سنتی

– روش متداول پر کردن آبگیری خاک محل در بالای ترانشه یا چاهک و اختلاط و مرطوب نمودن آن به کمک بیل مکانیکی – لودر – تراکتور و یا کارگر و انتقال آن بدرون ترانشه یا چاهک و ایجاد تراکم لازم می باشد.

– در صورت پر کردن ترانشه یا چاهک در لایه های مختلف پس از ریختن هر لایه عملیات کرت بندی و آبگیری کامل کرتها صورت پذیرفته و پس از ایجاد تراکم لازم آن، لایه بعدی اجرای میگردد.

– عمليات تحکیم و تراکم ترانشه یا چاهک می بایستی با هماهنگی نمایندگان کمیسیون حفاری ، فنی عمران شهرداری مناطق و سرمایه پذیر براساس مصوبه هیئت وزیران و مطابق مشخصات فنی باشد

– ضروریست از حدود یک متر زیر تراز روسازی در لایه های ۱۵ سانتیمتری طبق دتایل زیرمتراکم شود.

پر کردن ترانشه و چاهکها با مصالح مناسب
پر کردن ترانشه و چاهکها با مصالح مناسب

– در صورت نامناسب بودن خاک محل جهت پر کردن ، تعویض خاک نامناسب با خاک مناسب می بایست انجام پذیرد.

اجرای اساس و زیر اساس

– زیرسازی مجدد مسیرهای لوله گذاری شامل قشرهای زیراساس و اساس می باشد .قشرهای زیر اساس و اساس در مسیر خطوط شبکه با توجه به ضخامت قشرهای اساس و زیراساس تخریب شده در مسیرهائی که ضخامت قشرهای مزبور کمتر یامعادل ۱۵ سانتیمتر تعیین شود مصالح اساس بضخامت لازم بایستی بکار برده شود .حد زیرین قشرهای اساس و زیراساس بر حسب مورد و محل استفاده بایستی منطبق بر حد بالائی قشر خاکریز متراکم در ترانشه ها باشد. ضمنا قشرهای زیر اساس با تراکم ۹۵ ٪ و اساس با تراکم ۱۰۰٪ اجرا می گردد.

– پس از آبپاشی ، کوبیدن لایه ها با آغاز میگردد .نوع و وزن دقیق غلطک یا وسائل کوبنده مورد استفاده باید متناسب با نوع مصالح مصرفی باشد . به هر حال وزن وسایل کوبنده یا غلطک مورد استفاده نباید طوری باشد که سبب خرد شدن دانه های مصالح زیر غلطک گردد.

– پس از کوبیدن لایه ها در محلهائیکه دستگاه نظارت لازم بداند باید اندازه گیری دانسیته در جا طبق روش آشتو (T۱۹۱) انجام گیرد. دانسیته بدست آمده باید لااقل برابر با ۱۰۰ درصد دانسیته حداکثری باشد که طبق روش آشتو (T۱۸۰) در آزمایشگاه محاسبه شده است. حداکثر ضخامت لایه ها نباید از ۱۵ سانتیمتر تجاوز کند.ضمنا حداقل ضخامت هر لایه نباید از ۲ برابر بزرگترین اندازه دانه های مصالح مصرفی تجاوز کند.

– مصالح اساس و زیر اساس ماکادام می باشد که می بایست به نحو مناسب و کامل پخش و رگلاژ کوبیده گردد.