شرکت مهندسین استیم آرمه

Steam Arme Engineering co

لوله های GRP

وله GRP  تشکیل شده است از رزین و الیاف شیشه ای.ساخت این لوله‌ها براساس الیاف پیچی به روش پیوسته می‌باشد.این استفاده ازالیاف پیوسته شیشه رادرپیرامون لوله به همراه الیاف بریده شده در جهت مختلف درترکیب لوله قرار می گیرند ساخته می شود. بکارگیری الیاف پیوسته در این جهت باعث افزایش استحکام لوله وکاهش هزینه تولید آن می‌گردد در این روش از سه نوع مواد اولیه اصلی جهت ایجاد لایه‌ای فشرده با حداکثر کارایی استفاده می‌شود. علاوه بر رزین، الیاف شیشه‌ای پیوسته و الیاف بریده شده با هم برای ایجاد استحکام حلقوی بالا و تقویت استحکام محوری بکار می‌روند .

مزایا لوله GRP

  1. مقاومت در برابر خلاء کامل
  2. حداقل طول عمر ۵۰ سال
  3. مقاومت در برابر خورندگی و عدم نیاز به پوشش داخلی و خارجی
  4. قابلیت تولید در طول‌های بلند (۱۲- ۶ متر )
  5. مقاومت مکانیکی خوب و جذب نیروهای وارده در اثر ضربه به علت دارا بودن خاصیت ارتجاعی
  6. صافی سطحی داخلی لوله و در نتیجه افت فشار کمتر نسبت به برخی از لوله‌ها
  7. سبکی وزن و نصب سریع‌تر
  8. استفاده از کوپلینگ دو واشره جهت اتصال لوله‌ها به یکدیگر و امکان استفاده از فلنج فایبرگلاس جهت اتصال به انواع دیگر لوله‌ها.
  9. امکان نصب زیرزمینی لوله‌ها تا حداکثر عمق ۱۶ متر (تحمل بار خاک) و حداقل ۱متر (حمل بار ترافیک )
  10. تولید تجاری در اقطار ۱۰۰ تا ۲۴۰۰ میلیمتر تا فشار کاری ۳۲ بار.

نوع اتصال: براي اتصال لوله هاي GRP

اتصالی غلاف و حلقه لاستیکی

 اتصال از نوع غلاف و حلقه لاستیکی معمول ترین نوع اتصال لوله های فایبرگلاس در خطوط لوله می باشد. در حال حاضر، اتصالات تولیدی در ایران برای مسیر خط انتقال از این نوع است.

غلاف اتصال از جنس فایبرگلاس بوده و همراه لوله در کارخانه تولید می شود. قطر داخلی این غلافها از قطر سر لوله مربوط بزرگتر می باشد که توسط دو و یا چند حلقه لاستیکی، آب بندی لوله را تأمین می نمایند. واشر لاستیکی در داخل غلاف و در درون شیاری که به دقت تراشکاری شده قرار می گیرد.

اتصالی فلنجی

 اتصال نوع فلنجی برای نصب شیر آلات، متعلقات فلنج دار و نظایر آن، همچنین برای اتصال لوله با جنس متفاوت به لوله های فایبرگلاس استفاده می شود.

اتصالی مکانیکی

 کاربرد اتصال نوع مکانیکی و یا اتصالی قابل انعطاف در لوله های فایبرگلاس مانند سایر لوله ها، برای ایجاد امکان انحراف در محل اتصال، اتصال دو لوله با جنس متفاوت، اتصال دو لوله با قطر متفاوت و نظایر آن می باشد.

اتصالی فلزی

اتصال فلزی در حقیقت نوعی بست می باشد که در محل اتصالی قرار گرفته و توسط پیچ و مهره در محل اتصال محکم می شود.آب بندی اتصالی توسط واشر های لاستیکی که در داخل بدنه اتصالی قرار گرفته تامین می گردد.

کاربرد این اتصال برای تعمییرات خط لوله (ترکیدگی لوله،صدمه به بدنه لوله ونظایر آن)نیز کاربرد دارد.

اتصالی فشاری

در این نوه اتصال،سر ساده یک لوله به داخل سر کاسه لوله دیگر فشار داده شده و آب بندی توسط چسب مخصوص که بین جدار خارجی سرساده و جدار خارجی سر کاسه قرار می گیرد، تامین می شود.

سختی لوله های G.R.P

سختی لوله های G.R.Pمعرف مقاومت لوله در برابر تغییر شکل می باشد. توانایی لوله برای مقاومت در برابر تغییر شکل و انحراف ناشی از نیروهای خارجی و فشار خلاء داخل لوله، به میزان سختی آن بستگی دارد.

هرچند مقدار سختی لوله به ضخامت جداره آن نیز بستگی دارد، ولی در نهایت، شاخصی که معرف خواص فیزیکی لوله های فایبرگلاس است، مقدار سختی آن می باشد و ذکر تنها ضخامت جداره لوله کافی نیست.

طبقه بندی کلی براساس سری قطر

لوله های فابیر گلاس علاوه بر فشار اسمی و سختی،براساس سری قط نیز طبقه بندی می گردند.

مقاومت شیمیایی

لوله های فایبر گلاس در مقابل خوردگی و سایر عوامل مشابه تخریب کننده مقاومت خوبی داشته و در عین حال،کاملاً با محیط زیست سازگار می باشد.

مشخصات هیدرولیکی

لوله های فایبر گلاس دارای سطح داخلی کاملاً صیقل و صاف  بوده که به مرور زمان نیز حفظ می شود. علاوه بر آن و به دلیل مواد مصرفی و ضخامت جداره لوله، قطر داخلی لوله های فایبر گلاس در اکثر مواقع بیش از قط داخلی سایر لوله ها با قطر اسمی مشابه است.

واشر و روان کننده

برای نصب لوله و متعلقات با اتصالات غیرفلنجی، استفاده از مواد روان کننده برای آغشته نمودن سطوح و سهولت حرکت قطعاتی که باید در درون یکدیگر بلغزند، ضروری است. واشر و روان کننده های مورد استفاده در لوله های G. R P باید :

– با مواد پلاستیکی لوله و یکدیگر سازگار باشند.

 – امکان رشد باکتری و قارچها را ایجاد ننمایند.

– بر کیفیت آب آشامیدنی اثر نکنند.

– مواد روان کننده نباید دارای پایه نفتی باشند.

مواد روان ساز معمولا توسط کارخانجات سازنده لوله و متعلقات تأمین و یا نوع آن اعلام می شود. در صورت ضرورت می توان از ترکیب ۷۰ درصد آب و ۳۰ درصد صابون به عنوان ماده روان کننده استفاده نمود.

پوشش های حفاظتی

 لوله های فایبرگلاس در مقابل خوردگی خاک و سیال کاملا مقاوم بوده و لذا، هیچگونه تمهیداتی برای حفاظت لوله و اتصالات هم جنس آن در مقابل خوردگی نیاز نمی باشد. بنابراین، حفاظت و یا تعمیرات پوششهای حفاظتی به معنی متداول آن در زمان های حمل و نقل، انبار نمودن و نصب لوله ها وجود نخواهد داشت. پوشش حفاظتی لوله در مقابل خوردگی و تخریب، از طریق مواد مصرفی، و خصوصا روکش های داخلی و خارجی لوله تأمین می گردد. لذا رعایت اصول لازم در تمام مراحل کار به منظور جلوگیری از صدمه به روکش های داخلی و خارجی، نه تنها از دیدگاه حفظ مشخصات هیدرولیکی و مقاومت لوله در مقابل فشار و بارهای وارده ضروری می باشد، بلکه این امر، برای جلوگیری از تخریب لایه های تشکیل دهنده جسم لوله نیز اهمیت ویژه دارد.

بلند کردن و جابجایی، بارگیری، حمل و باراندازی لوله و متعلقات

در بلند کردن و جابجایی، بارگیری، حمل و باراندازی لوله و متعلقات فایبرگلاس، توجه به نکات عمده زیر ضروری است.

– بدنه و لبه لوله و متعلقات باید در مقابل هر گونه صدمه محافظت کردند.

 – در بلند کردن و جابجایی لوله ها و متعلقات، باید از تسمه برزنتی و یا چرمی و با پهنای كافی استفاده شود. استفاده از

زنجیر و سیم بکسل و بازوی لیفت تراک فقط در صورتی مجاز است که با مصالح محافظ، نظیر نمد، لاستیک و مشابه آن کاملا پوشش شده باشند.

– استفاده از قلاب برای بلند کردن و جابجایی لوله و متعلقات از دو سر آن مجاز نمی باشد. لوله ها باید همیشه از بدنه بلند شوند.

– تسمه و یا طناب و سیمهای پوشش شده مصرفی نباید باعث ایجاد بار متمرکز و فشار زیاد و ایجاد فرورفتگی در بدنه لوله شوند.

– بلند کردن و جابجایی لوله ها و متعلقات با استفاده مستقیم از جام و یا چنگک وسایلی نظیر بیل مکانیکی، لودر و ماشین آلات مشابه ممنوع می باشد. استفاده از لیفت تراک با پیش بینی تمهیدات لازم ذکر شده مجاز خواهد بود.

– بلند کردن و جابجایی لوله و متعلقات از طریق عبور دادن سیم بکسل، طناب، زنجیر و وسایل مشابه از داخل لوله مجاز نمی باشد.

– باید توجه شود که هر لوله و متعلقات به تنهایی بلند شده و جابجایی و بلند کردن چند لوله و یا متعلقات با یکدیگر مجاز نمی باشد.

– استفاده از یک عدد تسمه و اتصال به بدنه لوله در یک قسمت در صورتی مجاز است که تعادل لوله به خوبی برقرار شود، برای اطمینان استفاده از دو تسمه با اتصال در دو محل مناسب در بدنه لوله توصیه می شود.

– بلند کردن مجموعه لوله های تلسکوپی (اقطار کوچک درون اقطار بزرگ با یک تسمه و وسایل مشابه مجاز نمی باشد و حتما باید از دو محل اتصال استفاده نمود.

– تسمه ها و سایر وسایل مورد استفاده در جابجایی لوله ها و متعلقات باید مرتبا کنترل و از به کار بردن وسایل معیوب و مستعمل خودداری شود.

– توجه شود که در زمان بلند کردن و جابجایی لوله و متعلقات، کارگران و افراد زیر آن قرار نداشته باشند.

 – از برخورد لوله و متعلقات با یکدیگر و سایر اشیاء و وسایل و ساختمانها در حین بلند نمودن و جابجایی جلوگیری شود.

– از پیچ خوردن و چرخیدن تسمه ها و وسایل مشابه در حین بلند نمودن و جابجایی لوله ها جلوگیری گردد.

 – از حرکت تند و توقف ناگهانی بازوی جرثقیل در طول مدت بلند نمودن و جابجایی لوله ها اجتناب شود.

– کارگران و افرادی که در محدوده عملیات جابجایی و بلند کردن لوله ها و متعلقات قرار دارند، از وسایل ایمنی شخصی (کلاه، کفش و دستکش) استفاده نمایند.

ریسه کردن لوله ها

– هر گونه سنگ و یا سایر مصالح اضافی برداشته شده و پستی و بلندیهای مسیر کاملا هموار گردد.

– لوله ها با تمام جسم و بدنه روی زمین قرار گرفته و مهار شده و از غلطیدن آنها با به کارگیری وسایل مناسب، جلوگیری گردد.

– ریسه کردن لوله ها در کنار ترانشه باید یا پس از اتمام عملیات حفاری و بسترسازی انجام و یا از ورود خاک و سایر مصالح به داخل لوله در حین عملیات اجرایی و بسترسازی جلوگیری گردد.

– اطمینان حاصل شود که هیچ قسمت از بدنه لوله روی بستر سنگی و یا پستی و بلندی قرار نگیرد و تمام بدنه لوله روی زمین باشد.

– در صورت لوله گذاری در شیب، تمهیدات لازم برای جلوگیری از لغزش لوله های ریسه شده پیش بینی شود.

 – تمام تمهیدات لازم برای جلوگیری از صدمه به سر لوله ها به کار گرفته شود.

انبارداری

 انبارداری لوله ها و متعلقات باید به نحوی باشد که ضمن سهولت در جابجایی و خارج نمودن مصالح مورد نیاز، از وارد آمدن صدمه و خسارت به آنها جلوگیری شود. در این رابطه حداقل نکات اساسی لازم الاجرا، در بخش نکات مشترک لوله گذاری منعکس و تذکر داده شده است. در اینجا علاوه بر موارد اختصاصی لوله های فایبرگلاس، صرفا چند نکته عمده عمومی تکرار و یادآوری می شود.

– محل تخلیه لوله ها باید کاملا مسطح بوده و زهکشی شود. محل فوق، در صورت امکان، دارای پوشش بتنی و یا آسفالت بوده و در غیر این صورت، شن ریزی گردد.

– از ورود خاک و مواد خارجی به داخل لوله ها جلوگیری شود.

 – لوله ها با زمین فاصله داشته باشند. برای این منظور می توان از الوار که به فاصله معین و مناسبی از یکدیگر قرار گرفته اند،

– از غلطیدن لوله هایی که روی الوار قرار گرفته اند، با استفاده از گوه و قید جلوگیری شود. استفاده نمود. عرض الوارها باید به نحوی باشند که از فشار متمرکز به بدنه لوله جلوگیری گردد.

 – لوله ها را میتوان بر روی یکدیگر قرار داد. ارتفاع معمول دپو حدود2.5 متر است. تعداد معمول مجاز ردیفهای لوله که روی یکدیگر قرار داده می شوند، از دیدگاه ایمنی و سهولت دسترسی با توجه به قطر آنها به شرح زیر است.

استاندارد انبار لوله های فاضلابی
استاندارد انبار لوله های فاضلابی

تعداد مجاز ردیفهای لوله روی یکدیگر در انبار بر اساس استانداردهای مختلف می تواند با ارقام فوق متفاوت باشد. لذا ضروری است در صورت محدودیت فضای انبار و نیاز به قرار دادن لوله ها روی یکدیگر با حداکثر تعداد مجاز، دستورالعمل سازنده در این خصوص دریافت و رعایت گردد. در هر صورت تعداد ردیف لوله ها در انبار که توسط سازنده با توجه به سختی و سری قطر تعیین می شود، باید با ارقام فوق کنترل شده و رعایت شود و در اولویت قرار گیرد .

– حداکثر کمانش مجاز لوله ها در طول انبارداری با توجه به سختی لوله در بخش کمانش لوله درج شده است.

– در قرار دادن لوله ها روی یکدیگر، باید بین هر دو ردیف لوله نیز الوارهایی به فواصل مناسب قرار داده و از غلطیدن لوله ها با استفاده از گوه و قید جلوگیری نمود. ضخامت الوارها باید به نحوی باشد که لوله های واقع در یک ردیف با لوله های ردیف دیگر در هیچ نقطهای تماس نداشته باشند. عرض الوارها نیز به نحوی انتخاب شوند که از ایجاد بار متمرکز روی بدنه لوله ها جلوگیری شود.

– لوله ها باید در صورت نیاز و اعلام فروشنده، در مقابل تابش مستقیم آفتاب حفاظت شوند.

 – جابجایی لوله ها از طریق غلطاندن روی زمین، ریل و یا لوله های دیگر مجاز نمی باشد.

 – قرار دادن متعلقات در روی یکدیگر مجاز نمی باشد .

– واشرها باید در محل خنک و دور از تابش مستقیم آفتاب و طبق دستورالعمل سازنده قرار داده شوند. واشرها نباید تحت تابش اشعه ماورای بنفش، ازن، اکسیژن و گرما قرار گیرند و محل نگهداری آنها تاریک و با تهویه مناسب باشد.

– واشرها نباید زیر بار قرار داده شده و یا بر روی یکدیگر فشرده شوند .

– در صورتی که واشرها برای مدتی طولانی در انبار نگهداری می شوند، بهتر است در جعبه بسته بندی شده و یا توسط پوشش های مناسب پوشانده و محافظت شوند. توجه شود که تمامی مواد روغنی مانند گریس، بنزین و غیره بر روی واشر اثر مخرب دارند.

– مواد روان ساز در محل مناسب و سرپوشیده انبار شوند .

– در صورت اجرای کار لوله گذاری در درجه حرارت کمتر از ۵ درجه سانتیگراد، واشرها و مواد روان ساز تا لحظه مصرف در محیط مناسب نگهداری شوند.

– واشرها و پیچ و مهره ها باید بر حسب نوع و اندازه گرودتدی و انبار شوند.

 – تقسیم فضا و انبار نمودن لوله و متعلقات باید با توجه به زمانبندی مصرف، به نحوی باشد که دسترسی و خارج نمودن آنها برحسب نیاز، به آسانی و بدون جابجایی سایر اجناس امکان پذیر باشد .

بسترسازی لوله

حفاری ترانشه برای بستر سازی بر اساس اصول و مبانی مندرج در بخش نکات مشترک لوله گذاری و سایر موارد مندرج در این مشخصات انجام می شود .

قبل از شروع حفاری، مسیر لوله گذاری باید بررسی شده و کلیه موانع آن شناسایی و نحوه عبور از آنها برنامه ریزی گردد. حفاری باید به ترتیبی انجام شود که امکان نصب مستقیم لوله ها، بجز موارد مربوط به نصب زانوییها، به خوبی فراهم باشد.

با شناخت کامل از کیفیت خاک و شیب پایدار کوتاه و درازمدت، شیب مناسب دیواره ها پیش بینی و در صورت نیاز، تمهیدات حفاظت از دیواره ترانشه فراهم گردد.

بستر لوله و کف ترانشه باید کاملا صاف باشد، به نحوی که تمام بدنه لوله ها در تمام طول (به جز محل اتصالات) کاملا بر روی بستر قرار گیرند و از بروز فشار متمرکز به یک قسمت از لوله اجتناب شود.

حداقل عرض ترانشه باید در مشخصات طرح منعکس گردد. در غیر این صورت، پیمانکار باید حداقل عرض ترانشه و سایر پیش بینی های ضروری را از مهندس مشاور استعلام و رعایت نماید. هرگونه اضافه برداشت و یا افزایش عرض ترانشه به هر دلیل، باید با تأیید مهندس مشاور صورت پذیرد.

در حالتی که زمین از جنس سخت، مانند سنگ، می باشد، عمق حفاری ترانشه باید حداقل ۱۵ سانتیمتر بیش از رقوم کف لوله باشد.

در صورتی که زمین نرم با قابلیت نشست باشد، حفاری باید تا زمین سفت ادامه یافته و یا تحکیم بستر انجام پذیرد.

در خاکریزی و بسترسازی لوله های فایبر گلاس، توجه به نکات عمده زیر ضروری است .

– درصد رطوبت خاکهای مصرفی در بسترسازی از نظر تراکم پذیری باید مد نظر باشد. عدم توجه به این نکته می تواند باعث کمانش لوله ها شود. در خاکهایی که به صورت آزاد زهکش نمی شوند، حداکثر انحراف رطوبت خاک از درصد بهینه آن می تواند تا سه درصد باشد.

– حداکثر ابعاد دانه های خاک مصرفی در خاکریزی زیر و اطراف لوله باید مطابق مشخصات فنی طرح باشد.

 – در صورتی که در خاکریزی نهایی، مواد سنگی دانه درشت و نظایر آن وجود دارد، خاکریز اولیه بالای لوله باید حداقل ۳۰ سانتیمتر باشد.

متذکر می شود که بستر سازی و مصالح مصرفی در خاکریزی باید بر اساس مشخصات طرح که با توجه به سختی، ردیف قطر لوله، شرایط محل و نوع خاک طبیعی، سطح آبهای زیرزمینی و سایر عوامل مؤثر تعیین شده است، انجام پذیرد.

بسترسازی لوله
بسترسازی لوله

بستر سازی محل اتصالات،متعلقات و شیر آلات

عرض و عمق ترانشه در محل هر یک از اتصالات، متعلقات و شیرآلات باید بیش از سایر قسمت ها باشد، به نحوی که برقراری اتصالات غلافی و یا گردش ابزار کار و محکم نمودن پیچها در اتصالات فلنجی و یا مکانیکی، به راحتی انجام پذیرد. افزایش عمق ترانشه در محل اتصالات، به جز در زمینهای سنگی، باید پس از تکمیل بسترسازی و توسط دست انجام شود تا ضمن انجام یک بسترسازی یکنواخت، افزایش عمق ترانشه در حداقل طول لازم صورت گرفته و بدین ترتیب، حداکثر ممکن از طول بدنه لوله روی بستر ایجاد شده قرار گیرد.

طول و عمق اضافه برداشت محل اتصالات در کف ترانشه با توجه به ابعاد اتصالات و فضای لازم برای برقراری اتصال با توجه به قطر لوله تعیین می شود. در اتصالات غلافی، عمق اضافه برداشت محل اتصال باید حداقل ۱۰ سانتیمتر باشد، مگر این که ارقام دیگری توسط سازنده لوله تعیین گردد.

محل اتصال پس از نصب و برقراری اتصال، با دست و به خوبی متراکم شود. متراکم نمودن محدوده پاشنه و تکیه گاه لوله نیز باید با دقت انجام شود.

انتقال لوله، متعلقات و شیرآلات به داخل ترانشه

نکات عمده ای که در انتقال لوله، متعلقات و شیرآلات به داخل ترانشه باید مورد توجه قرار گیرند در بخش نکات مشترک لوله گذاری قید گردیده است. تنها تأکید مجدد نکات زیر در خصوص لوله های فایبر گلاس ضروری می باشد که باید کاملا رعایت گردد.

– لوله ها و سایر مصالح باید به آهستگی و با استفاده از طناب، سیم بکسل و با زنجیر محافظت شده، تجهیزات حفاظتی لوله، ماشین آلات مناسب و با رعایت کلیه نکاتی که در خصوص جابجایی و حمل و باراندازی ذکر گردید، به داخل ترانشه انتقال داده شوند. توجه شود که بدنه لوله با دیواره ترانشه برخورد ننماید و یا سائیده نشود. لوله ها و متعلقات و شیرآلات کوچکتر را می توان توسط دست و تعداد کافی کارگر و با احتیاط کامل به داخل ترانشه منتقل نمود.

پرتاب لوله ها و متعلقات و شیرآلات به داخل ترانشه تحت هیچ شرایطی مجاز نمی باشد.

 – همزمان با انتقال هر یک از لوله ها و متعلقات به داخل ترانشه، اتصال آن با لوله و یا متعلقات قبلی برقرار و توسط خاکریزی مناسب در محل خود ثابت گردد.

– قبل از انتقال لوله به داخل ترانشه، حفره محل اتصال در بستر، با حداقل ابعاد مورد نیاز ایجاد شود.

 – قبل از انتقال لوله به داخل ترانشه، از صحیح بودن شیب کف و یکنواخت بودن بستر اطمینان حاصل گردد تا لوله در تمام طول روی بستر تکیه نماید.

اصلاح شیب توسط خاکریزی زیر قسمتی از لوله مجاز نمی باشد.

خاکریزی نهایی

خاکریزی نهایی از ۳۰ سانتیمتری بالای تاج لوله شروع و تا سطح زمین و یا زیر لایه زیرسازی جاده ها و معابر ادامه می یابد، مگر این که در مشخصات طرح، دستورالعمل دیگری داده شده باشد. خاکریزی نهایی در اصول بر اساس مشخصات مندرج در بخش « نکات مشترک لوله گذاری» انجام می شود.

خاک حاصل از حفر ترانشه در صورتی بنا به مندرجات مشخصات طرح و یا تأیید مهندس مشاور مناسب برای مصرف می باشد که دارای مقادیر مناسب رس، شن، مخلوط و مواد مشابه باشد. در صورتی که خاک حاصل از حفر ترانشه به علل مختلف، از جمله نامناسب بودن یا عدم کفایت آن برای خاکریزی نهایی، باید از مخلوط رودخانه ای و یا خاک قرضه مناسب و مورد تأیید مهندس مشاور به عنوان خاک جایگزین استفاده نمود

خاکریزی نهایی باید بر اساس مشخصات طرح و یا دستورات مهندس مشاور و یا مندرجات سایر بخش های این مشخصات متراکم گردد. متذکر می شود که تراکم خاکریزی ها در نصب لوله های پلاستیکی با توجه به قابلیت کمانش و انعطاف پذیری این لوله ها از اهمیت ویژه برخورداری است.

ارتفاع خاکریزی مرحله اول که قبل از انجام آزمایش های فشار هیدرواستاتیکی بر روی بدنه لوله انجام می شود، حدود ۳۰ سانتیمتر تا روی تاج لوله است. اضافه و یا کاهش آن بر اساس مشخصات طرح است.